SIFATLAR Esma nişancı-Berin Yılmaz
SIFAT
Adları niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Bir sözcüğün sıfat olabilmesi için adın önüne gelerek onu nitelemesi veya belirtmesi gerekir.
NİTELEME SIFATI
Bir adı; durum, şekil, biçim, renk yönüyle niteleyen sözcüklerdir. Niteleme sıfatları, ada sorulan “Nasıl?” sorusunun cevabı olan sözcüklerdir.
Örnek:Bu gün okula büyük çantasıyla gelmiş.
BELİRTME SIFATLARI: Varlıkları; işaret, sayı, belirsizlik veya soru yönelterek belirten sıfatlara BELİRTME SIFATLARI denir. Belirtme sıfatları dörde ayrılır.
1. İŞARET SIFATI
Adları işaret yönüyle belirten, sözcüklerdir.bu, şu, o, öteki, beriki, öbür
Örnek:Bu kitabı senin için aldım.
2.SORU SIFATI
Adları soru yoluyla belirten, yani adları anlamca tamamlayan soru sözcükleridir. Soru sıfatlarının cevabı yine sıfattır.nasıl, kaç, kaçıncı, kaçar, hangi, ne kadar, ne
Örnek:Sen, tatilde kaç kitap okumuştun?
Not: “Hangisi, kaçı” soru adıllarıyla “hangi, kaç” soru sıfatlarını birbirine karıştırmamak gerekir.Not: Bir ad, hem niteleme hem belirtme sıfatı alabilir.Not: İlgi eki (-ki), yer ve zaman bildiren sözcüklerden sonra gelip eklendiği sözcüğü sıfat yapar.
3.BELGİSİZ SIFAT
Adları belirtirken kesinlik bildirmeyen sıfatlardır.
bir, birkaç, birçok, çoğu, kimi, bazı, bütün, tüm, başka, birtakım, her, hiçbir, herhangi…
Örnek:Elbet bir gün sen de anlarsın beni.
Not: “Kimi, çoğu ” sözcükleri, hem belgisiz adıl hem belgisiz sıfat olarak kullanılabilir.
Fuarda kimi kitaplar pahalı, kimi ise ucuzdu.
4.SAYI SIFATLARI
Sayı sıfatları kendi aralarında 4 e ayrılır. Bunlar:1Asıl Sayı Sıfatı 2Sıra Sayı Sıfatı 3Üleştirme Sayı Sıfatı 4Kesir Sayı Sıfatı
1.ASIL SAYI SIFATI
Varlıkların sayılarını kesin olarak belirten sözcüklerdir. Ada sorulan “kaç” sorusunun cevabıdır.
Örnek:Üç gün önceki toplantıya altı kişi katılmış.Babam bir ay sonra yurtdışından gelecek.Not:Bu cümlelerde “üç, altı, bir” sözcükleri, “gün, kişi, ay” adlarının sayısını belirttiği için, asıl sayı sıfatıdır.
2.SIRA SAYI SIFATI
Varlıkların sırasını gösteren sözcüklerdir. Sayılara “-ncı, -nci, -ncu, -ncü” ekleri getirilerek oluşturulur. Ada sorulan “kaçıncı” sorusunun cevabıdır.
Örnek:Bu derste on beşinci sayfayı okuyacağız.
Sınavdaki yedinci soruyu çözememiş.
Bu cümlelerde “on beşinci, yedinci” sözcükleri “sayfa, soru” adlarının sırasını belirttiği için, sıra sayı sıfatıdır.
ÜLEŞTİRME SAYI SIFATI
Varlıkları sayıca bölümlere ayıran, paylaşma anlamı veren sözcüklerdir. Sayılara “-er, -ar” eki getirilerek oluşturulur. Ada sorulan “kaçar” sorusunun cevabıdır.
Örnek:Sınavda her branştan onar soru soruldu. Öğrencilerden altışar kitap okumaları istendi. Bu cümlelerde “onar, altışar” sözcükleri, “soru, kitap” adlarının paylara ayrıldığını belirttiği için, üleştirme sayı sıfatıdır.
KESİR SAYI SIFATI
Varlıkların parçalarının, bütüne olan oranlarını gösteren sıfatlardır."Kaçta kaç" sorusuna cevap verir.
Örnek: Dörtte üç pastayı o yedi.
SIFATLARIN ANLAM ÖZLLİKLERİ
SIFATLARDA KÜÇÜLTME
Sıfatlarda küçültme anlamı "-ce ,-cik ,(i)msi , -(i)mtırak" ekleriyle yapılır. Bu ekler sıfata "...e yakın" anlamı katar.
Örnek: Küçücük elleri var.
SIFATLARDA DERECELENDİRME
Sıfatlarda derecelendirme"pek ,çok ,daha ,en..." gibi sözcüklerle yapılır.
Örnek:kardeşin onlardan daha akıllı biri. Cümlesinde "daha" sözcüğü Daha üstünlük. En güzel kitap buydu. Cümlesinde "en "sözcüğü En üstünlük anlamı katmıştır.
NASIL OYNANIR?
Rasgeleden 5 kişi seçiceğiz.
Bu kalkan dört kişi en öndeki dört sıraya oturacak.
Kutudan soruyu alacak.
Soruyu açtığı anda 40 saniyesi başlayacak.
40 saniye içinde cevap verecek yanlışsa eksi (-) doğruysa artı (+) alacak
NASIL OYNANIR?
Önce iki kişi seçeceğiz.
Sonra bu kişilere aynı şeyler yazan katlı kağıtlar vereceğiz.
Bunların içinde sıfatlar var.
Sonra iki tahtayıda ikiye bölüp bir tarafına "niteleme sıfatı" bir tarafına da "belirtme sıfatı" yazacağız.
Bu kağıtların arkasında yapışkan olacak ve siz sıfatları okuyup belirtme sıfatlarıysa belirtme sıfatları kısmına niyeleme sıfatıysa niteleme sıfatı kısmına yapıştıracaksınız.
ŞİMDİKİ OYUNDA SEÇECEĞİMİZ EŞLERİNİZİN İYİ OLMASI LAZIM!!!!
Bu oyun bir TV kanlandaki bir oyunla aynı